AYITI: ELEKTRISITE
Depi yon bon bout tan, zafè kouran nan peyi d Ayiti reprezante yon kokenn tèt chaje pou ayisyen kap viv lakay. Anplis, se youn pami pakèt kalamite k ap ravaje lavi sosyal peyi a chak jou Bondye mete pandan n ap fè konnen se youn nan peyi nan kontinan Amerik la ak zòn Karayib la kote solèy la pi cho, pi regilye, se peyi tou ki posede anpil flèv ak rivyè ki ta kapap sèvi pou founi kouran nan tout etandi teritwa nasyonal la.
Yon fason jeneral, enèji renouvlab, (dlo, van, solèy) kèlkeswa tip li se yon eleman esansyèl nan lavi chak grenn sitwayen san eksepsyon. Se tip de sous enèjetik ki bay yon pakèt avantaj nan ansanm posiblite yo ofri lèzòm pou transfome yon fason pou yo tire de yo lòt sous enèji ankò tankou enèji elektrik pou n site sa sèlman.
Epoutan, pa bò isit se kòmsi solèy, dlo, van se sèlman travay menaje yo la pou fè tèlman itilizasyon yo fèt mal. Jan pwovèb la di l, "nou pa wè pi lwen pase pwent nen nou"; (men se Leta wi ki ta dwe kontwole zafè kouran nan peyi a) kreyòl pale, kreyòl konprann. Nan plen venteyinyèm syèk, Ayiti se youn nan ra peyi kote moun chak fwa yo bay li timoun kou granmoun sote ponpe "we! yo bay kouran".
Yon ti peyi, 27 750 km², poutan prèske tout bagay ladann ap fonksyone ak doub vitès, zafè kouran an menm, se sa nèt. Gen zòn se chak 2 semèn yo wè l, gen lòt se chak mwa li fè yon parèt, genyen menm se chak jou menm si lè l vini li pa rete, men konsa tou gen de kote se tankou sòsyè li ye, koul minui li voup li parèt senkè di maten li fouch lale men se yon sèl enstitisyon Leta ki responsab koze kouran wi souple, EDH.
Nou p ap bliye tou peyi sa n ap pale de li a dènye prezidan ki te mennen bak li a te pase prèske tout tan l te fè vivan sou pouvwa soti 7 fevriye 2017 bout 7 jiyè 2021 ap kleronen tout kote l pase avan manda l fini fòk tout peyi a gen kouran 24/24. 7 fevriye 2022 t ap fè l senkan manda l t ap bout pou l te ale kite tout peyi a limen, men domaj depi 7 jiyè "mèsenè" antre sasinen l lakay li nan Peleren 5. Ala ti peyi devenn !
Fòk nou di tou, problèm blakawout (black-out) la souvan itilize kòm mato pou anfonse klou ensekirite a ki chak jou moutre l pi sanglan nan fason l enkyete popilasyon an ki antoure ak moun ki gen zam ilegal nan men yo k ap simen latwoublay tribòbabò. Jovnèl Moyiz (Jovenel Moïse) mouri asasinen 7 fevriye, 19 dawout direktè an chèf Michèl Prezime (Michel Présumé) li te plase nan tèt Elektrisite d Ayiti, anpil moun pa t twò renmen fòm tèt li (manm sendika enstitisyon li t ap dirije a) lave men l tankou pilat lè l anonse sou kont Twitter l li demisyone.
Se direktè a ki pa t bon? Pwoblèm pa gen kouran an renye pou pi bèl, vil yo fènwa tankou lank, zèfèyis tout kouch, tout plimay sèmante yo p ap lache yon may, brèf, pèp la kontinye nan tchouboum. Jiskilè la jou pou Ayiti pou limyè pran plas li tout bon vre nan kat kwen peyi a?
Otè : Mikenson MERZIL
Ribrik : Tikras Lapawòl
extensivepressehaiti@gmail.com
Comments
Post a Comment